به یاد سپردن و دانستن برابر های واژگان انگلیسی به نادرست و شوربختانه برای بسیاری از استادان زبان و زبان آموزان از آشکارترین نشانه های دانستن و چیره دستی در زبان انگلیسی به شمار میرود. اگرچه دانستن شمار مناسبی از واژگان در هر پایه برای بهبود چهار مهارت کلیدی(speaking, listening, reading and writing) کمک بزرگی به زبان آموزان خواهد بود، ولی پافشاری بسیار بر آن به ویژه برای خودآموزانی که از داشتن استادهای برجسته بی بهره هستند میتواند بازدارنده بزرگی بر سر راه یادگیری زبان باشد.

به گفته منابع جهانی(*منابع مناسب در پایان این نوشتار گفته شده) در زمینه یادگیری زبان، رویهمرفته یک روش یگانه برای یادگیری واژگان در زبان انگلیسی به چشم نمیخورد. شیوه های یادگیری میتواند برای هر کس و در هر پایه ناهمگون باشد. کتاب شناخته شده و نام آشنای Oxford Wordskills درباره فرایند آموختن واژگان تازه میگوید:   

1.       واژگان تازه را چندین بار [با بهره گیری از یک فرهنگ واژگان نرم افزاری بر روی رایانه خود و گویش درست آن] با صدای بلند بازگو کنید تا در یادتان سپرده شوند.

2.       برای آشکار کردن واژگان دشوار تر در نوشتارها از یک ماژیک شبرنگ بهره بگیرید و در زمان آسایش آن ها را بازبینی کنید.

3.       یک دفترچه کوچک فراهم کنید و تمامی واژگان تازه را بهمراه definition و example سراسر به انگلیسی و نه فارسی در آن بنویسید و همراه داشته باشید؛ در زمان های گوناگون آنها را بازنگری کنید.

4.       برای آشنایی با pronunciation (گویش) درست واژگان کوشش کنید همواره از یک فرهنگ واژگان نرم افزاری استانده و شناخته شده(در آخر نام برخی آورده شده) بر روی رایانه خود بهره بگیرید و پس از گویش فرهنگ واژگان، با صدای بلند چندین بار آن را بازگو کنید.

5.       همچنین اگر نوشتن واژگان به شما در یادگیری آن ها کمک میکند کوشش کنید آن ها را با نوشتن چندباره و آوردن نمونه های بیشتر به ویژه درباره زندگی خودتان به یاد بسپارید(من خودم بسیار از این شیوه بهره میگیرم!).

6.       واژگان باید پیوسته بازبینی شوند، این بازبینی میتواند هفتگی یا ماهیانه باشد که بیشتر از سوی استاد و با شیوه ها و نوآوری های او انجام میشود.

 

همین نکته های ساده برای زبان آموزانی که آن ها را دنبال نمیکنند(که شاید بیش از 90 درسد زبان آموزان در این دسته جای دارند!) چالش های بزرگ زیر را در فرایند یادگیری پدید می آورد:

1)      زبان آموز توان گویش درست واژگان را ندارد و شنونده(استاد زبان، استاد دانشگاه در خارج از کشور، آزمون گیرنده تافل-آیلتس، دوست انگلیسی زبان و همانند اینها)  از دریافت سخنان او ناتوان است که این خود به سرخوردگی و کاهش خودباوری زبان آموز می انجامد.

2)      یادگیری نادرست گویش(pronunciation) واژگان به ناتوانی در بازشناسی همان واژگان در زمان شنیدن(listening) خواهد انجامید! از همین روست که گروه بزرگی از زبان آموزان و دست اندرکاران زبان (دانش آموختگان رشته های زبان انگلیسی، بسیاری از استادهای زبان، مترجمان و همانند اینها) از بازشناسی ساده ترین واژگان زبان در فیلم ها و سخنرانی ها ناتوان هستند.

3)      زبان آموز توانایی نمونه آوری(example) ندارد و تنها برابر های فارسی بسیاری از واژگان را میداند(که بدبختانه کمکی به سخن گفتن او به زبان انگلیسی نخواهد کرد و به باور من با فارسی کردن اندیشه زبان آموز او را از روان سخن گفتن دور خواهد کرد).

 

شیوه من در کلاس های خصوصی و گروهی فشرده

شیوه پر بازده ای که من در کلاس های خودم از اونها بهره گرفته ام و با پذیرش و بازده بسیار بالایی در میان زبان آموزان همراه بوده این گونه است:

1.       در نخستین دیدار از زبان آموز خواسته میشود یک فرهنگ واژگان نرم افزاری فراهم کرده و بر روی رایانه خود برپا کند (Longman Dictionary of Contemporary English, Oxford, Cambridge از نمونه های بسیار مناسب هستند). این فرهنگ ها بیشتر در پایه پیشرفته در دسترس هستند؛ با اینهمه میتوانید پایه های میانی و ابتدایی را هم خریداری کنید.

2.         زبان آموز باید یک دفترچه کوچک خریداری کرده و برای هر واژه تازه تمامی موارد زیر(معنا(چم) و گویش، نمونه آورده شده در فرهنگ واژگان، نمونه زبان آموز، واژگان همانند/وارونه) را نوشته و بازنگری کند:

New word:

1. Definition and pronunciation

2. Dictionary Example

3. Your Example

4. synonyn/Antonym

5. Idiom or Slang (If any)

3. در دیدارهای آینده از زبان آموز خواسته میشود با شیوه های گوناگون از این واژگان بهره بگیرد. برای نمونه در یک زمینه 200 تا 300 واژه نوشته و آن را در کلاس بخواند.  

4. در دیدارهای اینده زبان آموز باید بتواند از تمامی واژگان پیشین در گفتگوهای خود با دوستان یا با استاد به گونه ای آشکار بهره بگیرد.

5. از زبان آموز خواسته میشود به گفتگوهای میان دو انگلیسی زبان که در کلاس پخش میشود گوش دهد و پس از آن درباره این گفتگو سخن بگوید؛ در اینجا از او خواسته میشود از واژگانی که فراگرفته بهره بگیرد.

6. از آنجایی که واژگان گزینش شده در میان پهرست 3000 واژه از پرکاربردترین واژگان زبان انگلیسی، که پیشتر درباره آن نوشتنم، گزینش میشوند این واژگان بارها و بارها بازگویی شده و زبان آموز با شیوه های گوناگون یادگیری آن ها آشنا و در آن چیره دست خواهد شد.

 

*چه کتابهایی برای بهبود اندوخته واژگان مناسب هستند؟

برای پایه ابتدایی

Oxford WordSkills (Basic)

Vocabulary for Fluency (Basic)

Vocabulary in Use (Basic)

بهمراه سی دی

برای پایه میانی

Oxford WordSkills (Intermediate)

Vocabulary for Fluency (Intermediate)

Vocabulary in Use(Intermediate)

بهمراه سی دی

برای پایه پیشرفته  

Oxford WordSkills (Advanced)

Vocabulary for Fluency (Advanced)

Vocabulary in Use (Advanced)

400 must have words for the TOEFL

Essential words for the TOEFL

504 Absolutely Essential Words

1100 Words you need to know

 

هرچند این پهرست جای بسیاری برای افزودن دارد، میتواند سرآغاز خوبی برای افزایش اندوخته واژگان زبان آموزان باشد.